پاستورلوز (وبا)
«پاستورلوز (وبا)»
میزبان حساس بوقلمون و بعد ماکیان و سایر پرندگان می باشند. بیماری در همه فصول و خاصه در پاییز و هوای مرطوب اتفاق می افتد. در ایران زیاد مشاهده شده است.
عامل بیماری:
پاستورلا مولتوسیدا، باکتری گرم منفی که در رنگ آمیزی گیمسا و بلودو متیلن به صورت دوقطبی دیده می شود. در محیط اگارفوندار رشد می کند ولی تغییر رنگ ایجاد نمی کند. باکتری به نور و گرما و مواد ضدعفونی کننده حساس است. بیماری در مرغان بالغ شمال و آذربایجان زیاد است.
واگیری و انتقال:
انتقال بیماری از راه تنفسی و با ورورد مرغ آلوده ای که ناقل سالم است و از یک واگیری قبلی جان به در برده اتفاق می افتد. گاهی پرندگان وحشی این نقش را ایفا می کنند. انتقال گوارشی هم داریم.
علائم:
بیماری به دو شکل حاد سپتی سمیک با مرگ ناگهانی و تلفات بالا و مزمن به صورت تورم ریش و مفاصل صورت می گیرد. در بوقلمون اغلب فرم فوق حاد دیده می شود.
به ندرت زیر 4 ماه مبتلا می شوند. نهفتگی 9- 4 روز است- تلفات 50- 15%، واگیری 80- 10%.
در شکل حاد مرگ سریع و بدون علائم بهترین مرغ ها و گاهی کسالت عمومی و تیرگی تاج و ریش دیده می شود. خونریزی روی چربی های قلب و پیش معده و سنگدان و دیواره قفسه سینه، بزرگی و پرخونی کبد و کلیه، پرخونی و خونریزی روده ها دیده می شود. مرگ طی 24- 12 ساعت- هیدروپریکاردوآمیت- رسوب اورات در حالب- نکروز کبد و تورم آن- پریکاردیت و پری هپاتیت.
در شکل تحت حاد علائم تنفسی با دهان باز، کسالت عمومی، تیرگی تاج و ریش، افزایش تشنگی و کاهش اشتها، اسهال زرد حاوی اورات، ترشحات دهان و بینی و مرگ طی 3- 1 روز دیده می شود.
در شکل مزمن معمولاً به دنبال واگیری حاد اتفاق می افتد ولی غیر از آن هم ممکن است. تلفات و سیر بیماری کند و کم و باکتری گاه در مفاصل پا ایجاد آرتریت و در کف پا ایجاد آب می کند، گاه در ریش و سینوس های زیر چشم متمرکز می شود و گاه در چشم ایجاد کراتوکونژکتیویت و اگر در یک گـوش متمرکز شـود بـه علت درگیری اعـصـاب گوش میانی سر و گردن بـه طرف گوش مبتلا می چرخد و اگر هر دو گوش مبتلا شود سر و گردن به عقب کشیده می شود و در این حالات چرک و اکسودا در مواضع درگیر هم مشاهده می شود. اگر در دستگاه تنفس لوکالیزه شود پنومونی می دهد.
تشخیص:
در گسترش خون قلب و رنگ آمیزی گیمسا یا بلودو متیلن میکرب های دوقطبی دیده می شود. در کشت روی آگار خوندار پرگنه های ریز رشد می کند.
پیشگیری و کنترل:
واکسن کشته و تخفیف حدت یافته ایمنی محدود برای مدت معین می دهد. مسائل بهداشتی باید رعایت شود.
درمان:
مصرف آنتی بیوتیک وسیع الطیف به مدت 5 روز در اوایل به مدت 5 روز و تکرار آن به مدت 2 روز در هفته برای 8- 6 هفته از طریق آشامیدنی.
تزریق کلرتتراسیکلین و کلرامفنی کول و سولفامیدها. (سولفادیمیدین سدیم)
مرغدان به مدت 3 ماه باید خالی بماند.
سولفاکینوکسالین داروی خوبی است ولی در تخمگذاران باعث کاهش تولید می شود.
اریترومایسین هم مفید است.
استفاده از واکسن به ندرت مفید است اگر در زمان درگیری مورد استفاده قرار گیرد.